Tarih Ders Anlatımları

Anadolu Selçuklu Devleti Özellikleri

Anadolu Selçuklu Devleti

İznik merkez olmak üzere Selçuklu soyundan olan Süleyman Şah tarafından kurulmuştur.

I. Kılıçarslan zamanında I. Haçlı Seferi yüzünden merkez KONYA’ya taşınmıştır.

I. Mesut zamanında ilk bakır para bastırılmıştır.

II. Kılıçarslan zamanında Bizansla yapılan Miryakefalon Savaşı ile Anadolu’nun Türkleşmesi kesinleşmiştir.

I. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında Antalya ve Samsun alınarak ticareti geliştirme devlet politikasına dönüştürülmüştür.

I. İzzettin Keykavus zamanında Sinop alınmış, ilk tersane açılmıştır.

I. Alaaddin Keykubat zamanı devletin en güçlü dönemidir. Bu dönemde Anadolu Türk birliği sağlanır, Kırım’ın Suğdak limanı alınır. Harzemşahlar ile yapılan Yassı-Çemen Savaşı kazanılmıştır. Fakat bu savaştan sonra Anadolu Moğol tehditine açık hale gelir.

II. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında, bir Türkmen ayaklanması olan Babai isyanı ile devlet zayıflar. Moğol İlhanlı Devleti ile yapılan Kösedağ savaşı sonrası devlet yıkılma sürecine girer. Anadolu Türk birliği bozulur. II. Beylikler dönemi başlar.

Anadolu Selçuklu Devleti’nin Ticareti Geliştirmek için İzlediği Politikalar

  • Kervansaray yapımına büyük önem vermişlerdir.
  • Sinop, Antalya, Alanya gibi liman şehirleri fethedilmiştir.
  • Sigorta sistemini kurmuşlardır.
  • Avrupalı tüccarlara düşük gümrük tarifesi uygulanmıştır.
  • Kıbrıs ve Venedik ile ticaret anlaşmaları yapılmıştır.
  • Konya, Sivas, Kayseri gibi önemli şehirlere tüccar aileler yerleştirilmiştir.

Ahilik Teşkilatı

  • Dini-ahlaki öğretiler çerçevesinde örgütlenmiş zanaatkarlar topluluğudur.
  • Loncalar şeklinde örgütlenmiştir. Her loncanın başında pir veya şeyh denilen kişiler bulunur.
  • Usta-çırak ilişkisi ile mesleki eğitim verilmiştir.
  • İşyeri açılması-ruhsatlanması konularını düzenlemiştir. (Gedik Sistemi)
  • Üretim kotalarını belirlemiş, fiyatları denetim altında tutmuştur. (Narh Sistemi)
  • Rekabeti önlemiştir. (Bu durum sanayileşmeye engel oluşturmuştur.)

Örnek Soru

Anadolu Selçuklu’da başlayan ve Osmanlı’da devam eden Lonca Sistemi;

I. Coğrafi Keşifler,

II. Fransız Devrimi,

III. Sanayi Devrimi

gelişmelerinden hangilerinin sonucunda çözülme yaşamıştır?

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I ve II

D) I ve III

E) I, II ve III

Çözüm: El emeğine dayalı üretim yapan esnaflar fabrika üretimi karşısında zor durumda kalmış ve sanayileşme Avrupa ile yarışamamıştır.

Cevap: B


Anadolu Selçuklu Devleti zamanında;

Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli gibi büyük değerler yetişmiştir.

Mevlana: Eserlerini Farsça yazmıştır. En Önemli eseri MESNEVi.

Yunus Emre: Eserleri Türkçedir. En önemli Eseri Risaletü’n Nushiye.

Hacı Bektaş-ı Veli: En önemli eseri Makalat’tır.

Anadolu Selçuklu Devleti zamanında Anadolu’da ortaya çıkan bazı tarikatlar

Babailik, Mevlevilik, Bektaşilik, Ekberlik, Kadirilik.

Bu tarikat gruplarının mensupları özellikle uçlarda faaliyet göstererek bu bölgelerin fethedilmesi ve manevi bakımdan yücelmesine katkıda bulunmuşlardır.


Örnek Soru

I. Anadolu Selçuklu

II. Karamanoğlu

III. Osmanlı

İznik şehri, yukarıdakilerden hangilerine belli bir dönem merkez olmuştur?

A) Yalnız I

B) I ve II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

Çözüm: Anadolu Selçuklu Devleti ilk olarak İznik merkez olmak üzere kurulmuş, I. Haçlı Seferi ile merkezi Konya’ya taşımıştır. Osmanlı Devleti’de kuruluş sürecinde belli bir dönem İznik’i merkez yapmıştır.

Cevap: C

Yorum Alanı