Tarih'ten Hisseler

Bağımsızlık Yolunda Bir Avuç Türk – Kürşad ve Arkadaşları

Bağımsızlık Yolunda Bir Avuç Türk – Kürşad ve Arkadaşları

Türkler, 630’da Çinlilerle yaptıkları savaşta yenilince Doğu Köktürk Devleti yıkıldı. Binlerce Türk, Çinlilere esir düşerek Çin’e götürüldü ve orada kendilerine tahsis edilen bölgede yaşamaya mecbur edildi. Çinliler, Türkleri asimile etmek amacıyla Köktürk soylulanm Çin ordusunda subay olarak görevlendirdi. Doğu Köktürk Kağam Çuluk’un küçük oğlu olan Kürşad da bu subaylardan biriydi.

Esaretin onuncu yılında, Kürşad, 39 arkadaşıyla birlikte ihtilal yapmaya karar verdi. Geceleri kılık değiştirerek halk arasında tek başına dolaşan Çin hükümdarı Tay-tsung’u rehin almayı; imparatorun hayatına karşılık Çin sarayında bulunan yeğeni Urku Tigin’i kurtarmayı planladı. Diğer taraftan da toplayabildikleri kadar Türk ile birlikte Ötüken’e giderek bir devlet kurmayı ve Urku Tigin’i de kağan ilan etmeyi düşündü.

İhtilal için kararlaştırılan gecede sağanak yağmur yüzünden Çin hükümdarı sarayından dışarı çıkmadı. İhtilali ertelemenin sakıncalı olacağını düşünen Kürşad, arkadaşlarıyla birlikte imparatoru esir almak üzere Çin sarayını bastı. Kanlı bir vuruşma oldu. Sarayın içinde meydana gelen mücadelede adamların bir kısmı hayatını kaybetti.

Çinli muhafızlarla baş edilemeyeceğini ve imparatorun ele geçirilemeyeceğini anlayan Kürşad, adamlarına sarayı terk etmelerini söyledi. Kürşad, adamlarıyla birlikte sarayda bulunan atlara atlayarak buradan ayrıldı. Ancak Çin ordusu Kürşad ve arkadaşlarını takip etti. Vey ırmağı kıyısına gelince duraklayan Kürşad ve arkadaşları, Çin askerlerine karşı koymaya çalıştılarsa da başarılı olmadılar. Vey ırmağı’nı geçip Ötüken’e ulaşamadılar. Büyük bir ordu karşısında daha fazla dayanamayıp hayatlarını kaybettiler. Kürşad ve arkadaşlarının girişimi her ne kadar başarıya ulaşamasa da Çin boyunduruğundaki Türkleri öç alma düşüncesiyle harekete geçirdi. Bu girişim sonrasında korkuya kapılan Çinliler, bütün esir Köktürkleri serbest bırakmak zorunda kaldılar. Kürşad ve arkadaşlarının yaptığı ihtilal, diğer Türk boylarına Çinlilere karşı cesaret ve mücadele hırsı verdi. Milli benliklerine daha çok sahip çıkan Türkler, bağımsızlıklarını elde edecekleri fırsatı beklediler.

Refik Özdek, Türklerin Altın Kitabi

İslamiyet öncesinde Türk devletlerinin siyasi ve kültürel özellikleri incelendiğinde Kürşad ve arkadaşlarının başlatmış olduğu bağımsızlık mücadelesinin ve milli kimliğe verilen önemin bir ulusun kaderini ne derece etkileyebileceği daha iyi anlaşılacaktır.

Yorum Alanı