Tarih Ders Anlatımları

İlk Müslüman Türk Devletlerindeki Bilim Adamları

İlk Müslüman Türk Devletlerindeki Bilim Adamları

Bilim Adamları ve Düşünürler

Farabi
• Türkistan’ın Farab (Karaçuk) şehrinde doğmuştur.
• Eserlerinin çoğu, Latinceye çevrilerek uzun yıllar Avrupa üniversitelerinde okutulmuştur.
• Batı’da Al-Phorobius adıyla tanınmıştır.
• Yunan düşünürlerinin fikirlerini açıklayarak İslam düşünce hayatının gelişmesine büyük hizmetlerde bulunmuştur.
• Aklı önemli noktada tutarak pozitif bilimlerin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır.
• Farabi, Muallim-i Sani (İkinci Öğretmen) ismiyle tanınmıştır.
El Medinet’ül Fazıla en önemli eserlerindendir.

Gazali
• Büyük Selçuklu Döneminde yaşayan Gazali, Nizamiye Medresesinde öğretmenlik yapmıştır.
• Siyasi ve bölücü din anlayışlarıyla mücadele etmiştir.
• En önemli eseri İhya’ül Ulumiddin‘dir.

Biruni
• Gazneli Mahmut Döneminde yaşamış olan Biruni, matematik alanında çalışmalar yapmıştır.
• Bilimin ilerlemesi önündeki en büyük engelin serbest düşüncenin olmayışı olduğunu söylemiştir.
• Enlem ve boylam dairelerini tespit eden Biruni, dünyanın güneş etrafında dönüşünün bir yılda gerçekleştiğini ispatlamıştır.
Asar’ül-Bakiye adlı eserinde Asyalı milletler hakkında bilgi vermekte ve astronomiden bahsetmektedir.

İbn-i Rüşt
• İspanya (Endülüs)’da yetişmiştir.
• Endülüs Emevileri Döneminde yaşayan İbn-i Rüşt,  Avrupalılara Aristo‘yu tanıtmıştır.
• İbn-i Rüşt aklın, inancın önünde tutulması gerektiğini savunmuştur.

Zemahşeri
• Harzemşahlar Döneminde yaşamış olan Zemahşeri’nin Keşşaf ve Mukaddimet’ül-Edeb adlı gramer kitabı önemli eserlerindendir.

Harezmi
• Matematik, astronomi ve coğrafya bilginidir.
• Cebiri  sistemleştiren Harezmi’nin, Kitab’ül-Cebr Ve’l Mukabele adlı eseri bulunmaktadır.

Ömer Hayyam
• Büyük Selçuklular Döneminin en ünlü bilgin ve şairlerindendir.
• Matematik, astronomi ve edebiyat alanlarında çalışmalar yapmıştır.
• Celali takvimini hazırlamıştır.
• Rubailer günümüze kadar ulaşan eserlerindendir.

İbn-i Sina
Avicenna olarak tanınan İbni Sina’nın El-Kanun Fi’t-Tıb adlı tıp kitabı dünyaca ünlüdür.
• Kan dolaşımı üzerine çalışmalar yapmıştır.

Uluğ Bey
• Timur’un torunu olan Uluğ Bey aynı zamanda astronomi bilginidir.
• Yıldızların Fihrist Cetvelleri adlı eseri yazmıştır.
• Devrin bilginlerinden Ali Kuşçu, Uluğ Bey’in öğrencisidir.

Ali Şir Nevai
• Timur Devleti zamanında yaşamıştır.
• Çağatay Türkçesinin en büyük şairi olarak bilinmektedir.
• Türkçenin Farsçadan daha zengin olduğunu gösterme amacıyla Muhakemet’ül Lügateyn isimli eseri yazmıştır.


Çıkmış Soru

Türk-İslam devletlerinde akılcılığı ön planda tutarak pozitif bilimlerin gelişmesine katkı sağlayan ve “Muallim-i Sani” unvanıyla tanınan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gazali
B) Eşari
C) İbn-i Rüşt
D) Farabi
E) Zemahşeri

Cevap : D

Yorum Alanı