Tarih Ders Anlatımları

Mudanya Ateşkes Antlaşması Görüşmeleri ve Önemi

Mudanya Ateşkes Antlaşması

Büyük Taarruz’un başarıya ulaşmasının ardından Doğu Trakya ve İstanbul’un da kurtarılması gerekiyordu. Bu da beraberinde yeni bir politikanın yürütülmesini gerektiriyordu. Çünkü, Doğu Trakya’da Yunanistan’dan başka itilaf Devletlerinin de kuvvetleri vardı. Özellikle İngiltere Boğazlar bölge­sindeki çıkarlarını kaybetmek istemiyordu.

19 Eylül 1922’de Türk orduları İstanbul ve Çanakkale Boğazları’na doğru ilerlemiş; Erenköy ve Biga’yı kontrol altına almışlardır. Bu sırada İngiliz kuvvetleri ile herhangi bir çatışma olmamıştır. 23 Eylül 1922’de itilaf Devletleri ateşkes görüşmesi teklif ettiler.

Mudanya Görüşmeleri (3-11 Ekim 1922)

TBMM – İngiltere – Fransa – İtalya arasında yapılmıştır. Yunanistan katılmamıştır. İngiltere tarafından temsil edilmiştir.

Görüşmelerde TBMM’yi İsmet İnönü temsil etmiştir. ( Batı cephesi komutanı olduğu için.)

İngiltere ve İtalya’da TBMM’yi hukuken tanımıştır.

Mudanya’dan hemen sonra Doğu Trakya, barış sonucunda da İstanbul savaşılmadan geri alınmıştır.

Kesin bir anlaşmaya kadar İstanbul itilaf Devletleri’nde kalacak ve barıştan sonra TBMM’ye teslim edilecektir hükmü ile Osmanlı Devleti hukuken yok sayılmıştır.

Saltanatın kaldırılmasına ve Lozan görüşmelerine ortam oluşturmuştur.

Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın Maddeleri

14-15 Ekim gecesinden başlayarak silahlı çatışmalar duracaktır.

Yunanlılar 15 gün içinde Doğu Trakya’yı boşaltacaklardır. Buraya itilaf Devletleri birlikleri yerleşecek ve 1 ay sonrada buraları TBMM kuvvetlerine teslim edeceklerdir. (Doğu Trakya’nın doğrudan TBMM’ye verilmemesinin nedeni Türk­ yunan kuvvetleri arasında bir çatışma çıkabileceği endişesidir. Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul savaş yapılmadan kurtarılmış oldu.)

Barış imzalanana kadar Türk ordusu Doğu Trakya’ya asker geçirmeyecek, ancak 8000 kişilik bir jandarma kuvveti bulundurabilecektir.

Boğazlar ve İstanbul, TBMM yönetimine bırakılacak, an­cak barış imzalanana kadar itilaf kuvvetleri İstanbul’da kala­caktır.

Mudanya Ateşkesi’nin önemi

Mudanya Ateşkesi’nin imzalanmasıyla askeri zafer siyasal bir zaferle tamamlanmıştır. Ateşkesin itilaf Devletleriyle birlikte hazırlanması,  Mondros‘un ve Sevr‘in geçersiz kılındığı anlamına gelmektedir.

Doğu Trakya, savaş yapılmadan TBMM’nin denetimine geçmiş, Misakı Milli sınırlarına yaklaşılmıştır.

İstanbul ve Boğazların TBMM denetimine geçmesi Os­manlı Devleti’nin sona ereceğinin göstergesidir.

İsmet Paşa’nın Mudanya Görüşmelerindeki başarısı, Lozan Konferansı’na  başkan olarak katılmasına zemin hazır­lanmıştır.


Örnek Soru

Mudanya Görüşmelerinde, Fransız temsilci Trakya’nın TBMM Hükümeti’ne verilmesini kabul ederken, İngiliz temsilci buna şiddetle karşı çıkmış; İtalyan temsilci ilse tarafsız kalmıştır.

Bu bilgilere göre;

I. İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıkları yaşanmıştır.

II. Fransa, TBMM Hükümeti’nin yanında yer almıştır.

III. İtalya, İngiltere’nin politikasını desteklemiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve II

D) II ve III

E) I, II, III

Doğru Cevap: C

Yorum Alanı