Tarih Ders Anlatımları

Sümerler

Sümerler

Asya kökenli bir kavim olan Sümerler, Ön Asya’ya gelerek Aşağı Mezopotamya’ya yerleşmişlerdir. Mezopotamya’da kurulmuş ilk önemli uygarlıktır.
Sümerlerin dili Asya kökenlidir. Sümer dilinde Türkçe’ye benzeyen birçok kelimeye rastlanmıştır. Mezopotamya’nın siyasi tarihi Sümerlerle başlamıştır.
Sümerler site denilen birbirinden bağımsız şehir devletleri halinde yaşamışlardır. Siteler, etrafı surlarla çevrili, Ziggurat adı verilen tapınak ve onların etrafındaki evlerden oluşmuştur. Sümerlerin
şehir devletleri halinde yaşamaları güçlü bir devlet olmalarını engellemiştir.

Sümerler Devlet Yönetimi

Sümer şehir devletleri patesi ya da ensi adı verilen krallar tarafından yönetilmişlerdir. Patesi çevresindeki sitelere egemen olursa “lugal”, tüm Sümer ülkesine hakim olursa “lugal kalma”
unvanını almıştır.

Devlet yönetiminde krala yardımcı olan danışma meclisleri bulunmuştur.

Tanrı adına ülkeyi yönettiklerini iddia eden krallar, dini törenleri yönetmişler, savaşta orduya komuta etmişler, hukuki yetkileri ellerinde toplamışlardır. Sümerlerde kraliçeler de yönetimde etkili
olmuştur.

Sümerlerde krallar ve rahipler en üst tabakayı oluştururken halk, hürler ve köleler şeklinde sınıflara ayrılmıştır.
Sümerlerde ordu yayalardan ve savaş arabalarını kullanan süvarilerden oluşmuştur. Köleler dışındaki her erkek asker sayılmıştır.

Sümerlerde çok tanrılı din anlayışı egemen olmuştur. Öldükten sonraki yaşama inanmamışlardır. Edebiyat eserlerinin oluşumunda dinin önemli bir yeri vardır.

 

Sümerler Edebiyat Eserleri Nelerdir?

Dini konulu Gılgamış, Tufan ve Yaradılış destanları en önemli edebiyat eserleridir.

Mezopotamya’da bina yapmak için yeterli taş yoktur. Bu nedenle ev, saray ve tapınaklar genellikle pişirilmiş topraktan yapılan kerpiç ve tuğla ile inşa edilmiştir. Bu özelliğinden dolayı mimari
eserler uzun süre varlığını koruyamamıştır. Mimaride sütun, kemer ve kubbe tarzını kullanmışlardır.
Kuyumculuk, oymacılık, heykel gibi sanat dalları gelişmiştir. Sümerlerde temel geçim kaynağı tarımdır. Kara sabanı icat etmeleri ve sulama kanalları yapmaları tarımın gelişmesini sağlamıştır.

Sümerler tarihte ilk yazıyı kullanan uygarlıktır (MÖ 3200).

Sümerlerin yazıyı kullanmaya başlamaları, Tarih çağlarının başlamasını sağlamıştır. Bilgi birikimini ve aktarımını kolaylaştırmıştır. Yönetim, ticaret ve hukuk alanlarında bazı işlerin kolaylaşmasını sağlamıştır.
Eğitim ve öğretim faaliyetlerini kolaylaştırmıştır. Tarihte bilinen ilk yazılı kanunlar Sümerlerin Lagaş Kralı Urukagina tarafından yapılmıştır (MÖ 2375). Sümerlerin yazılı kanunlar
yapması, Aynı suçları işleyenlere farklı cezalar verilmesini engellemiştir. Toplumda adaletin sağlanmasını kolaylaştırmıştır. Hukuk anlayışının gelişmesini sağlamıştır.
Sümerler aritmetik ve geometrinin temellerini atmışlardır. Alan, hacim, uzunluk ve ağırlık ölçülerini kullanmışlardır. Astronomide çok önemli buluşlar gerçekleştirmişlerdir. Zigguratların en üst
katını rasathane olarak kullanan Sümerler, ayı 30, yılı 360 güne bölmüşler, ay ve güneş tutulmalarını hesaplamışlardır. Bu durum Sümerlerin astronomi alanında gelişmişliklerine kanıt olarak gösterilebilir.

Sümer Hukuku
Sümerler hukuk kurallarını yazılı hale getiren ilk uygarlıktır. İlk yazılı kanunları yapan Urgakina kitabelerde, dulları, öksüzleri ve diğer güçsüzleri koruyacak bir düzen
kurmak için kanunlar koyduğunu ifade etmiştir. Sümer kanununları son derece insancıldır. Cezalar genellikle tazminat ödemeyi öngörmektedir. Örneğin; birinin ayağını kıran bir kimseye 10 şegel gümüş verme cezası öngörülmüştür.

Yorum Alanı